Po kilku miesiącach od objęcia przez Pana stanowiska kuratora, poznał Pan w różnych okolicznościach nauczycieli z całej Małopolski. Jakie ma Pan spostrzeżenia, w jakich kierunkach nauczyciele szczególnie powinni się rozwijać? W jakich obszarach powinni podnosić swoje kompetencje?

Obszarem który niewątpliwie musi być brany pod uwagę w procesie doskonalenia nauczycieli, jest zmieniająca się podstawa programowa. To pierwsze główne wyzwanie przed którym stoi szkoła. Podstawa programowa zapoczątkowana w szkole podstawowej i gimnazjum za chwilę będzie realizowana w szkole ponadgimnazjalnej. Drugim obszarem, który uważam za bardzo istotny, to ustawiczna analiza wyników egzaminu zewnętrznego, sprawdzianu, kompetencji czy egzaminu maturalnego. Analiza ta pozwala nie tylko na modyfikację procesu nauczania ale również na metodykę pracy. Istotnym elementem który powinien być brany pod uwagę w procesie kształcenia jest EWD .Tylko różnorodność informacji jakie posiada szkoła może decydować o tym jak zmieniać i podnosić efekty kształcenia. Oddzielnym zagadnieniem jest doskonalenie umiejętności wychowawczych, rozwiązywanie konfliktów, mediacje, praca z uczniem zdolnym itp. Należy również pamiętać iż stoimy przed reformą szkolnictwa zawodowego , a zatem nowych wyzwań ,przed którymi stoi polska szkoła jest bardzo wiele. Zapewne zmianom tym towarzyszyć będzie nowelizacja wiele przepisów prawa oświatowego. Wprowadzone i zapowiadane zmiany na pewno wymuszą jeszcze inne obszary, w których nauczyciele powinni doskonalić swoje kompetencje - ale to już czas pokaże.

Przez chwilę pofantazjujmy: ma Pan Panie kuratorze nieograniczony budżet i może Pan wysłać nauczycieli na różnego rodzaju kursy doskonalące. Jakie kursy rekomendowałby Pan w pierwszej kolejności?

To jest faktycznie wirtualna rzeczywistość, chociaż ja wolę poruszać się w rzeczywistości faktycznej. Przede wszystkim zacząłbym od zagadnień wychowawczych. Szkoła to eskalacja różnego rodzaju naprężeń powstałych w procesie wychowania. Rolą nas dorosłych jest pokazanie jak je rozwiązywać. Mediacje, czy też rozwiązywanie sytuacji konfliktowych na linii uczeń-uczeń, uczeń-nauczyciel rodzić winno być zasadniczym celem w procesie doskonalenia umiejętności nauczycieli.

Wobec powszechnej opinii wszyscy pragniemy aby dzieci nasze chodziły do bezpiecznych szkół i aby mogły być dobrze kształcone. A zatem zmiany w metodyce nauczania -aktywizujące metody nauczania poprzez wykorzystanie technik informatycznych, autorskie programy nauczania, praca metodą projektu to tylko niewielki fragment zmian jakie powinny na stałe zagościć w szkolnej rzeczywistości. Jak potwierdzają wyniki przeprowadzonych badań nasza młodzież nadal dysponuje wiedzą lecz gorzej jest z jej zastosowaniem. A przecież wyposażenie naszych szkół w sprzęt umożliwiający nowoczesne nauczanie nie jest złe.

Dostrzegając potrzebę zmian corocznie kuratorium oświaty organizuje szkolenia dla nauczycieli, które wynikają z potrzeb jakie zgłaszają lub jakie my dostrzegamy w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego. Staramy się aby nasza oferta szkoleniowa była odpowiedzią na te zmiany jakie wcześniej sygnalizowałem.

Musimy pamiętać również o tym, że od ubiegłego roku realizujemy nową formę nadzoru pedagogicznego. Ewaluacja zewnętrzna i wewnętrzna , kontrola i wspomaganie to nowe formy a zarazem nowa jakość nadzoru. Oświata nam się zmieniać, zmiany są bardzo głębokie i strukturalne. Na terenie naszego województwa mamy ok. 4, 5 tyś szkół i placówek. W minionym półroczu wykonaliśmy blisko 1400 kontroli planowanych i ok. 300 wynikających z nadzoru pedagogicznego.

A jak Pan ocenia wiedzę nauczycieli z zakresu najnowszych technologii?

Nie ma problemu dzisiaj z poszerzaniem wiedzy z zakresu technologii informatycznej, są całe programy finansowane z europejskich funduszy społecznych. Bardzo wielu nauczycieli wykorzystuje ten fakt. Lecz rodzi się pytanie jak ta wiedza jest dalej przekazywana. Już w najbliższym czasie będą przeprowadzone badania, które mają odpowiedzieć, gdzie są słabe strony tego procesu. W Małopolsce są szkoły, które radzą sobie z tym bez problemu, ale są też szkoły, które są jeszcze dość daleko od takiej wizji nowoczesnego procesu dydaktycznego.

Problemem niewątpliwie jest liczebność naszych klas, trudno sobie wyobrazić aby jedna pracownia komputerowa mogła obsłużyć całą szkołę. Przygotowanie do lekcji w formie elektronicznej wymaga czasu. Lecz młodzi ludzie czekają na to, bo codziennie spotykają się z wirtualną rzeczywistością. Miejmy również świadomość, że ten proces niesie wiele zagrożeń, dlatego też nie możemy przesadzać. Znam wielu dyrektorów entuzjastów, którzy potrafią zarazić nauczycieli, ale są też tacy, którzy do tych zmian nie są przekonani.

Ten rok szkolny, to trudny czas. Czas zmian. Jak go Pan ocenia?

Ten rok szkolny był rokiem zapoczątkowania reformy, która nas obejmuje i coraz głębiej dotyka. Drugą rzeczą, której nie sposób się oprzeć, to wydarzenia związane z powodzią. Ponad 390 szkół, które zostały zalane, podtopione, które teraz muszą odbudować szkolną infrastrukturę. To tysiące uczniów, którzy w pewnym momencie musieli przerwać rok edukacyjny. Często zalany był dom , a szkoła była centrum ewakuowanych mieszkańców. Ten egzamin zarówno nauczyciele i uczniowie zdali znakomicie.

Pozytywne efekty to niewątpliwie sześciolatki w naszych szkołach, które pokazują, że nic takiego strasznego w tych szkołach się nie dzieje. Mamy realizowany program „Radosna szkoła". Wiele szkół w minionym roku zostało doposażonych i zmodernizowanych Powstało wiele obiektów sportowych i boisk „Orlik". Mamy też kilka ciekawych projektów europejskich realizowanych przez szkoły np. dla szkół zawodowych, których celem jest podnoszenie kwalifikacji uczniów. Dyrektorzy starają się wyposażać uczniów w dodatkowe umiejętności tak bardzo potrzebne na rynku pracy. Jestem pod ogromnym wrażeniem pracy jaką wykonują nauczyciele szkół specjalnych - wielkie słowa uznania.

Ponadto należy odnotować bardzo dobre wyniki sprawdzianu, kompetencji gimnazjalnych, egzaminu maturalnego. Małopolska potwierdziła swoją wysoką pozycje w skali kraju. Niestety szkoły nasze muszą borykać się z niżem demograficznym. Tendencja ta będzie generowała tworzenie nowych sieci szkolnych.

Pozytywnym elementem w minionym roku jest funkcjonowanie szeregu programów edukacyjnych gdzie uczniowie mogą rozwijać swoje talenty. Pokazuje to siłę małopolskiej oświaty, którą cechuje ogromna różnorodność podejmowanych inicjatyw i form współpracy.

Wszystkim, którzy pracowali na sukces małopolskiej oświaty z całego serca dziękuję.