Z Małgorzatą Dudziak, kierownikiem projektu „Małopolskie Partnerstwo Instytucji w obszarze rynku pracy, edukacji i szkoleń” rozmawia Anna Kasprzyk

Uczyć się przez całe życie

Jakie są europejskie i krajowe trendy dla andragogiki i kształcenia
ustawicznego?
- Pierwszy i podstawowy to taki, że każdy dorosły człowiek powinien kształcić się, rozwijać, zmieniać zawód lub uzupełniać kwalifikacje zawodowe. Jest to odpowiedź nie tylko na potrzeby rynku pracy, ale i sposób na życie. Możliwości też jest wiele. Kształcić się i rozwijać możemy nie tylko na kursach, w szkole czy na zorganizowanych wykładach. Kształcimy się poprzez internet, czasopisma branżowe, literaturę, udział w kulturalnych wydarzeniach. Terminy „andragogika" i „kształcenie ustawiczne" są bardzo
skomplikowane, trudne, a nawet często niezrozumiałe. Mówimy raczej o uczeniu się przez całe życie, co odpowiada angielskiemu Lifelong Learning (LLL). Takie sformułowanie oddaje istotę sprawy, a przy tym - jak pokazują badania - ma bardzo pozytywne konotacje. Województwo Małopolskie w ramach projektów systemowych realizowanych ze środków unijnych zaplanowało informowanie i promowanie wśród mieszkańców Małopolski takiej właśnie postawy. Mieszkańcy Małopolski posiadają potencjał. Problem tkwi raczej w motywacji i świadomości, że kształcenie się dorosłych to w dzisiejszych czasach konieczność. Musimy zatem przekonać do tego dorosłych, ale również kształtować takie postawy u dzieci. Tu ogromna rola rodziców i nauczycieli. Mówiąc o trendach europejskich i krajowych musimy dodać o dwóch ważnych elementach. Mianowicie: rozwój uczenia się przez całe życie ułatwi podnoszenie jakości usług edukacyjno-szkoleniowych. Bardzo istotne jest potwierdzanie swoich umiejętności egzaminem zewnętrznym. Wiele możliwości w tym względzie już istnieje. Chcemy stworzyć możliwość potwierdzania umiejętności uzyskanych nie w szkole, ale przez doświadczenie zawodowe. Takie rozwiązania funkcjonują już w Europie.
Na czym polega standaryzacja usług w zakresie kształcenia ustawicznego?
- Właśnie jesteśmy w trakcie przygotowań do takiego procesu. Chodzi o zapewnienie jakości usług edukacyjno-szkoleniowych oraz pokazanie warunków, które muszą zaistnieć, aby usługa była dobrej jakości. Jest z tym związana np. odpowiednia informacja przed szkoleniem, standard programu szkoleniowego, określenie umiejętności, kwalifikacji nabytej podczas szkolenia, możliwość jej potwierdzenia, odpowiedni trener, materiały , ewaluacja itp. Jest już wiele przykładów takich działań. Same instytucje szkoleniowe widzą potrzebę dbania o jakość usług. To bardzo pozytywne zjawisko. Niedługo zakończymy identyfikację już istniejących rozwiązań w tym zakresie i zaczniemy wypracowywać standardy.
Jakie są priorytetowe kierunki KU w Małopolsce? Jak kształtuje się uczestnictwo Małopolan w KU na tle kraju? Jakie działania się inicjuje i realizuje?
- Wypracowane przez instytucje Małopolskiego Partnerstwa na Rzecz Kształcenia Ustawicznego priorytetowe kierunki rozwoju kształcenia przez całe życie w Małopolsce znajdują się w Małopolskim Protokole na Rzecz Kształcenia Ustawicznego. Są to: „Podnoszenie kwalifikacji i motywacji osób na potrzeby rynku pracy", „Rozwój indywidualny i wspólnotowy Małopolanina", „Edukacja - kształtowanie społeczeństwa Małopolski opartego na wiedzy". Chcemy zatem rozwijać i promować kształcenie nie tylko z związane z życiem zawodowym, ale również samorealizacją mieszkańców Małopolski. Wyniki badań wskazują, że jedna czwarta dorosłych mieszkańców Małopolski kształci się ustawicznie. Jednak gdy zapytamy wyrażnie o formy samokształcenia wyniki są znacznie bardziej optymistyczne. Zatem sami nie doceniamy jak wiele do naszego rozwoju jest w stanie wnieść prasa branżowa, literatura, szukanie informacji w internecie czy nawet uczenie się od innych. Mówiąc o kształceniu nie możemy zapominać o roli poradnictwa całożyciwego. Wyniki badań w sposób dobitny pokazały, że usługa doradztwa zawodowego jest mało rozpoznana przez respondentów, a świadomość korzyści wynikajacych z korzystania z niej - niska. Z pomocy doradcy zawodowego korzystało kiedykolwiek 13 % pytanych Małopolan. Myślę, że mamy tutaj jeszcze wiele do zrobienia.
Jakie miejsce na mapie KU zajmuje nasz projekt "Doskonalenie zawodowe nauczycieli w dziedzinie wykorzystania technologii informacyjnej"?
- Projekt DZN to doskonały przykład, jak bardzo konieczne jest rozwijanie kwalifikacji przez całe życie. Dotyczy grupy nauczycieli - czyli tej , która kształtuje młodego człowieka. Umiejętności w zakresie technologii informacyjnej wydają się być podstawowe. Nauczyciel musi po pierwsze wciąż uaktualniać swoje umiejętności w tej dziedzinie, wykorzystywać nowinki techniczne (oczywiście na miarę możliwości szkoły), by poprzez odpowiedni przekaz rozbudzać w dzieciach i młodzieży ciekawość świata, chęć i umiejętność poszukiwania informacji oraz ich segregacji. Mam nadzieję, że praca nauczycieli znajdzie wsparcie dyrektorów szkół i samorządów , które dając możliwości techniczne pozwolą na wykorzystanie zdobytych umiejętności w pracy z dziećmi i młodzieżą.
Dziękuję za rozmowę.

Więcej informacji o projekcie: www.wrotamalopolski.pl/doskonalenie